احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
542
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
2 - پنج تا ده گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و پانزده دقيقه دم كنيد بعد آب صافكردهء آن را قبل از هر غذا يك فنجان بنوشيد . خونساز است و كمخونى را بر طرف مىسازد ، ترشح ادرار بارد در زنان و استسقاء را درمان مىكند ، تب كودكان و تب مالاريا را درمان مىكند ، ضعف عمومى و ضعف پيرى را بر طرف مىسازد ، درد كبد را تسكين مىدهد ، بىاشتهايى كه پس از بيمارى و نقاهت ايجادشده باشد را بر طرف مىنمايد ، يبوست مزمن و خيلى سخت را درمان مىكند . 3 - نيم مثقال از آن را نرم بساييد و بخوريد . قلب را تقويت مىكند ، ورم كليه و نفخ جگر را بر طرف مىسازد ، خونريزى سينه و خونريزيهاى داخلى را قطع مىكند ، باد بيضه را مرتفع مىسازد ، سردرد و دنداندرد را تسكين و يرقان را درمان مىكند . 4 - آن را نرم بكوبيد و با برنج تخميرشده مخلوط نموده بخوريد . ناراحتىهاى تنفسى كه در اثر حرارت و رطوبت پيداشده را بر طرف مىسازد . 5 - مقدارى پودر آن را با لعاب به دانه خمير نموده و به صورت قرصهايى درآوريد و بگذاريد تا خشك شود و روزى چند مرتبه هربار يكى از آنها را زير زبان نگه داريد و آب آن را به مرور فرو بريد . براى تسكين سرفههاى كهنه و سرد و مرطوب و تنگىنفس سرد و مرطوب نافع است . 6 - دو تا سه گرم آن را نرم بساييد ، بعد با عسل مخلوط كنيد و بخوريد ، مقوى معده است ، احساس درد در موقع همبسترى زنان را درمان مىكند . تذكر : زنان باردار و مادرانى كه شير مىدهند و كسانى كه سنگ كليهء اگسالاتى دارند و همچنين كسانى كه به بواسير مبتلا هستند نبايد آن را مصرف كنند . رب ريوند مشخصات : مادهء سغزى است كه در برگ و ريشه و شاخههاى گياه ريواس منجمد و جمع مىشود ، رنگ آن مايل به قرمزى با طعمى تلخ و عفص است . خواص درمانى : 1 - اگر كمى از آن خورده شود مسهل قوى است . 2 - آن را در آب جوشاندهء پرسياوش حل كنيد و بنوشيد . سنگ مثانه را دفع مىكند . تذكر : اغلب سبب قولنج و وجع در امعا مىشود . زالزالك نامهاى ديگر : كويج - كوهج - كورچ - كنس - كنوس - كجيل - كمبر - كومار - كمار - كرجيل - كندز - كندس - كنوس طبرى - كيالك - كوندور - كتكتى - كيلسرخ - گيل - گوندوس - گويچ